Enkhuizen Actueel

Foto: Google Streetview

Algemeen

Houtribdijk, Markerwaarddijk of Enkhuizerdijk. Hoe heet die dijk nou eigenlijk?

ENKHUIZEN – Als je vanuit Lelystad naar Enkhuizen wil dan is de kortste route om daar te komen via de dijk. Maar deze dijk heeft in de volksmond veel verschillende namen.

In dit artikel leggen we uit hoe de dijk aan die verschillende namen komt en wat nou de juiste naam is. Een korte geschiedenis van de smalle landstrook die Lelystad met Enkhuizen verbindt.

De bouw van de dijk begon in 1963. De dijk is 26 kilometer lang en is eigenlijk aangelegd voor de inpoldering van het laatste en zuidwestelijke gedeelte van het IJsselmeer. Cornelis Lely maakte in 1891 een plan om de Zuiderzee af te sluiten en een groot deel ervan in te polderen.

Drie polders van Lely
Volgens het plan van Lely zouden er drie polders komen. Met de klok mee zijn dat de Noordoostpolder, de Zuidoostpolder en de Zuidwestpolder. De Noordoostpolder was als eerste aan de beurt. Daarna kwam de Zuidwestpolder. De Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders was toch niet heel blij met die naam. Omdat de Zuidwestpolder in twee delen aangelegd moest worden kregen die de namen Oostelijk en Zuidelijk Flevoland. De Zuidwestpolder werd genoemd naar het eiland dat er door ingepolderd zou worden: Marken. Het werd dus de Markerwaardpolder.

Start bouw van de Markerwaardpolder
Om de Markerwaard in te polderen werden er voorbereidende werkzaamheden gedaan. Er werd een dijk aangelegd tussen het vasteland van Noord-Holland en het eiland Marken. Deze dijk was op 17 oktober 1957 klaar. Ook de dijk tussen Enkhuizen en Lelystad werd aangelegd. Maar sinds Lely zijn plannen eind 19de eeuw bedacht, was Nederland flink veranderd. Het land telde meer inwoners, er was een oorlog geweest en Nederland was veel welvarender geworden.

Door het aanleggen van de dijk ontstond het Markermeer. Het was een voedselgebied voor vogels en sportliefhebbers gebruikten het meer graag om te windsurfen of te varen. Toch kwamen er steeds meer politieke twijfels over de haalbaarheid van de polder. De kosten liepen op en de opbrengsten werden minder. Ad van der Vliet, destijds gemeentesecretaris van Almere en secretaris van het openbaar lichaam ‘Zuidelijke IJsselmeerpolders’, zei er in 2012 het volgende over:

“Er waren verschillende opvattingen, vooral over de Markerwaard. Even heel ver terug: men had aanvankelijk het idee om het Markermeer droog te maken en dat te bestemmen voor ofwel een vliegveld – maar dat was een dermate kostbare operatie dat men er toch van afgezien heeft – ofwel als ‘speeltuin’ voor de Amsterdammers. Men zat met dat grote probleem dat al die mensen in de weekeinden moesten recreëren. Binnen de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders – bij de hoofddirecteur en anderen – leefde sterk het idee om het meer droog te maken en daar dan een recreatiegebied van te maken.”

Het oorspronkelijke idee van de Houtribdijk was om als dijk te gaan functioneren voor de Markerwaardpolder. Als deze echt gebouwd zou zijn dan was dit de noordelijke grens van de polder geweest. Net als de Oostvaardersdijk, Westermeerdijk en Knardijk die andere delen van de polder beschermen tegen water. In 2003 werd besloten de polder definitief niet aan te leggen.

Hoe heet die dijk nou echt?
De dijk heet officieel de Houtribdijk en valt gedeeltelijk onder beheer van Rijkswaterstaat. De dienst is verantwoordelijk voor het onderhoud van de waterkering. De Houtrib is een gedeelte van het IJsselmeer waar de dijk doorheen is aangelegd. De Houtrib was een stuk van de Zuiderzee dat tussen Urk, Enkhuizen en wat nu Lelystad is ligt. Het werd gebruikt als een vaargeul tussen de ondiepere gedeelten Enkhuizerzand en Val van Urk. Op oude kaarten is de naam Houtrib nog ingetekend.

De gemeente Lelystad noemt het gedeelte van de dijk dat binnen de gemeentegrenzen valt de Markerwaarddijk. De provincie Flevoland beheert de weg en het fietspad en noemt de dijk ook Markerwaarddijk. Dit slaat weer terug op de geplande Markerwaardpolder. De gemeente Enkhuizen noemt het gedeelte van de dijk dat binnen de gemeentegrenzen valt de Sluisweg. Een andere naam die de dijk een tijd gehad heeft is de Enkhuizerzanddijk, vernoemd naar het Enkhuizerzand. Dat is een ondiep deel van het IJsselmeer dat dicht tegen Enkhuizen aan ligt.

Het is eigenlijk geen dijk
Omdat de Markerwaardpolder er nooit is gekomen, klopt de naam ‘dijk’ eigenlijk niet. Een dijk is een waterkering met land erachter. Een dam moet twee soorten water van elkaar scheiden. Was de polder er gekomen, dan was het inderdaad een dijk geweest, maar nu is het dus feitelijk een dam.

De bouw begon zowel vanuit Lelystad als vanuit Enkhuizen en in het midden ontmoetten de twee gedeelten elkaar. Dat gebeurde op 4 september 1975. Prins Claus plaatste daar een sluitsteen. Deze staat nog steeds op de dijk bij hectometerpaal 68,3. De aanleg van de dijk kostte 272 miljoen gulden. Tussen 2017 en 2020 is de dijk verbreed en versterkt. Halverwege de dijk ligt Trintelhaven. Dat is het voormalige werkeiland dat werd aangelegd om de dijk te bouwen.

Bron: Omroep Flevoland

Reageer op dit onderwerp

Uw banner hier?



Uw banner hier?